Je bent niet je schooladvies

Nu de meeste kinderen uit groep 8 zijn aangemeld bij een school voor Voortgezet Onderwijs, is een einde gekomen aan de schooladvies gekte die afgelopen weken door de Nederlandse scholen waaide. Voor onze Olivier waren het zeer stressvolle weken. Niet omdat wij hem pushen een bepaald schoolniveau te halen of omdat hij nu zo snel in de stress schiet. Maar het was een taai proces waar vele deskundigen bij betrokken waren.

Want ja, wat als je niet in het standaard hokje past?


Als je een afwijkende schoolloopbaan hebt doorlopen, de halve wereld hebt afgereisd en in een andere taal onderwijs hebt gevolgd? Olivier viel immers met zijn neus in groep 8, nadat hij vanaf groep 3 in het buitenland op Engelstalige scholen had gezeten. De school had er een zware dobber aan. En neigde ernaar dan maar voor de veiligste optie kiezen. Laat hem maar onderop beginnen en zich langzaam opwerken in het Nederlandse onderwijssysteem. 

Maar Olivier dacht daar anders over. Een zeer duidelijke voorkeur voor een school waar hij een hoger advies voor nodig had. Een tweetalige school, waar hij eindelijk zijn geliefde denktaal weer mag spreken en niet steeds hoeft te horen: “Waarom spreek je steeds Engels?” Waar andere kinderen en docenten zijn, die meer van de wereld hebben gezien en een hierdoor een bredere kijk hebben op de wereld  hebben gekregen. Die snappen dat wat voor de één vanzelfsprekend is, voor de ander heel bijzonder is. Dat er veel manieren zijn om dingen te doen en die diversiteit omarmen.

De afgelopen twee weken was de meest gestelde vraag onder de leerlingen onderling aan elkaar: “Welk advies heb jij?” Olivier wist het nog niet, want zijn adviesgesprek was maar even vooruit geschoven. Maar het deed hem ook niet zo veel. Hij weet inmiddels wie hij is, wat hij kan en dat het altijd allemaal wel goed komt. We hebben als gezin wel voor hetere vuren gestaan.

Maar dat vonden de klasgenootjes toch te makkelijk. “Je advies is heel belangrijk, hoor! Je toekomst hangt ervan af”. De stress was duidelijk voelbaar. En ja, ook Olivier werd hier allemaal toch wel onrustig van. Twee jongens meenden al te weten welk advies Olivier zou krijgen, want Olivier was dom.

Dat prikkelde Olivier alleen maar om de filosofische vraag aan hen te stellen: “Weet je wat ik me afvraag...... wat is dat nu eigenlijk: dom of slim? Wanneer ben je nu eigenlijk dom of slim?” Een geweldige vraag natuurlijk en de twee klasgenootjes hadden hier dan ook eigenlijk geen antwoord op.

Jouw leven wordt niet bepaald door een stukje papier.


Ik ben zo blij dat mijn kinderen intussen wel weten dat ze niet hun schoolrapport zijn. Je bent niet je schooladvies. Jouw leven wordt niet bepaald door een stukje papier. Net zo min als dat jouw functie op het werk bepaalt wie je bent, of dat jij wordt gedefinieerd door je banksaldo.

Jouw leven wordt bepaald door wat je elke dag weer doet in je ‘mind’ en je acties. Jouw leven wordt bepaald door jouw persoonlijke motivatie, drijfveren, competenties en bovenal je mindset. De gedachten die jij dagelijks kiest te geloven over jezelf, over anderen, over alles wat op je pad komt. 

En door de waarde die je elke dag weer brengt in deze wereld: door je kennis te delen, compassie en liefde te verspreiden, door aandacht te hebben voor de ander, door je licht te laten schijnen. En als iemand dat doet, is het wel Olivier.

Bij mij dus ook geen enkele twijfel dat het wel goed komt met hem, en dat zijn toekomst mooi en overvloedig zal zijn. Maar het zette me allemaal wel aan het denken. Hoeveel werk er nog aan de winkel is. Op de eerste plaats voor het Nederlandse onderwijssysteem. 

Want is het niet jammer dat we kinderen op 12-jarige leeftijd al in hokjes willen stoppen en daarmee ook meteen hoofd, hart en handen van elkaar scheiden? 

De kinderen die goed gedijen in het systeem, de ‘sterke’ leerlingen, stromen door naar HAVO/VWO en daar maken we van deze ‘studiebollen’ letterlijk hele grote hoofden. Mijn zoon van 16 die in HAVO 4 zit met de extra vakken filosofie en ondernemen, mist bijvoorbeeld ontzettend de vakken ‘food tech’ en ‘wood tech’ (koken en houtbewerking) die in het standaard curriculum zaten op de High School in Sydney. “Mam, ik ben de hele dag alleen maar met mijn hoofd bezig”. Weg creativiteit. En soms moet hij ook zijn lichaam verwaarlozen, want als hij dan tot 22 uur nog bezig is met huiswerk voor een toets, laat hij zijn basketbal training daar voor lopen.


De growth mindset is nog niet doorgedrongen in het onderwijs en de zorg daaromheen


Iets anders waar ik me over heb verbaasd, is het gemak waarmee we onze kinderen onderwerpen aan allerlei tests en dit soms zwaarder laten wegen dan onze eigen kennis, expertise, boerenverstand  en intuïtie. Als ontwikkelingspsychologe ben ik getraind in het afnemen van deze testen en het vervolgens labelen van de kinderen aan de hand van de uitkomsten. Olivier werd afgelopen weken onderworpen aan diverse testen en ook de school van één van mijn andere jongens wil nader onderzoek naar intelligentie.

Wat was ik blij toen ik jaren geleden het onderzoek van Carol Dweck ontdekte en dit mijn gut feeling van jaren bevestigde. Er bestaat helemaal niet zo iets als een vaststaande intelligentie die sommigen van ons zou beperken in hun mogelijkheden. Weg met al die tests en meer praten met de kinderen. Ze serieus nemen als gesprekspartner in het vormgeven van hun eigen leven.

Toen wij het gedoe rond het schooladvies met Olivier thuis bespraken in een open en gelijkwaardig gesprek, was ik getroffen door zijn goede observaties en zijn onderbouwing op sommige vragen. Waarom praten we zo vaak over onze kinderen in plaats van met ze in dit soort situaties?

Carol Dweck zette mindset stevig op de kaart door haar diepgaande onderzoek naar de relatie tussen je overtuigingen, leren, motivatie en succes. Ze ontdekte dat er twee mindsets zijn: de statische mindset en de op groei gerichte mindset. Zij nodigt ons uit onze kinderen te begeleiden in het ontwikkelen van een groei mindset.

Mensen zijn verschillend als het gaat om talent, interesse en temperament, maar iedereen is in staat om te veranderen door te leren en ervaringen op te doen. Iemand met deze mindset gaat er vanuit dat je jouw basiskwaliteiten kunt ontwikkelen door er moeite voor te doen. Intelligentie is te ontwikkelen. Dit zorgt ervoor dat hij graag wil leren. Iemand met een op groei gerichte mindset is blij met uitdagingen en geeft niet op bij tegenslag.

Inspanning is de weg tot meesterschap. 


Daarom is het zo ontzettend belangrijk dat wij als opvoeders ook zelf onze mindset onder de loep nemen. Hoe wij als ouders denken over het leven, over onze kansen op succes en overvloed, en hoe wij omgaan met de situaties die we in ons leven tegenkomen, geven wij bewust of onbewust door aan onze kinderen. En zoals ik afgelopen tijd helaas weer heb mogen ervaren: dit leren ze niet op iedere school!

In mijn coachingsprogramma No Limit Parenting help ik je om zelf zo’n groeimindset te ontwikkelen en deze ook je kinderen van jongs af aan mee te geven. 

En hoe het met Olivier afliep? Gelukkig beoordeelde de school voor Voortgezet Onderwijs hem wel 'plaatsbaar', overigens op basis van weer een andere test en op basis van de gemotiveerde en enthousiaste  indruk die hij maakte tijdens het intakegesprek, dus daar is hij nu aangemeld.


Vond je dit interessant en wil je meer weten over mijn coachingsprogramma No Limit Parenting? Wil jij ook een growth mindset ontwikkelen en dit doorgeven aan je kind? Ik heb elke maand 3 plekken beschikbaar voor een gratis Clarity Call om je hierbij te helpen. Dit aanbod geldt exclusief voor jou als ambitieuze, open-minded vrouw die meer uit zichzelf wil halen.

In het gesprek geef ik je mijn ideeën over wat er voor nodig is om succesvol te zijn, je eigen ambities te combineren met hechte relaties thuis en een buitengewoon leven te creëren voor jou en je gezin. Geef je op via deze pagina als je voor één van de drie plekken in aanmerking wilt komen.



Monique Daal

Verbinder, adviseur, projectleider èn coach met een passie voor opvoeding, ondernemerschap en persoonlijke groei

>